โปรแกรมอะไร ไม่ได้โหลด แล้วมาได้ไง (วะ)

Unwanted Software

 

เคยสังเกตปะครับ เปิดคอมฯ ขึ้นมาดูแล้วรู้สึกว่ามีอะไรเปี้ยนไป๋ คอมฯ มันดูรวนๆ หรืออาจจะทำงานช้าลง หรืออยู่ๆ เว็บเบราวเซอร์ก็มี Pop-up อะไรแปลกๆ โผล่มา พอมาดูรายการโปรแกรมที่ติดตั้งในเครื่องเราก็แบบว่า เฮ้ย! โปรแกรมนี้มันอะไร(วะ) มันมาได้ยังไง(วะ) ฝรั่งเขาเรียกโปรแกรมพวกนี้ว่า PUP ย่อมาจาก Potentially Unwanted Program หรือ โปรแกรมที่มีแนวโน้มว่าไม่ใช่อะไรที่เราต้องการ นั่นเอง … ทำไมมันถึงมาอยู่ในเครื่องเราได้(วะ)เนี่ย

 

Bundled apps ทางหาเงินของคนทำโปรแกรมแจกฟรี

จากประสบการณ์ของผม ประมาณร้อยละ 85 เนี่ย พวกโปรแกรมที่อยู่ๆ ก็โผล่มาในเครื่องของเราเอง มันมาจากการเผลอติดตั้งโปรแกรมพวกนี้ในระหว่างที่เราติดตั้งโปรแกรมที่เราต้องการใช้จริงๆ ครับ เช่น อย่างผมดาวน์โหลด Fremake Video Converter ที่เป็นโปรแกรมแปลงไฟล์วิดีโอที่ผมอยากจะใช้มา มันเป็นโปรแกรมฟรีที่ไม่มีพิษมีภัย แต่เพราะแจกฟรี มันก็เลยทำเงินเองไม่ได้ นักพัฒนาโปรแกรมก็ต้องอาศัยวิธีที่เรียกว่า Bundled apps เข้ามาครับ เพื่อสร้างรายได้จากยอดผู้ที่คลิกติดตั้งโปรแกรมที่แถมเสริมมาแทน

 

Bundled Apps

 

เอาเข้าจริงๆ เนี่ย ถามว่าโปรแกรมที่ Bundled มาเนี่ย ส่วนใหญ่มีพิษมีภัยกับคอมพิวเตอร์ของเราไหม … ส่วนใหญ่ก็ไม่มีหรอกครับ (แน่นอน มีส่วนน้อยที่พวกผู้ไม่หวังดีใช้ช่องทางนี้ในการโจมตีเครื่องคอมพิวเตอร์ของเรา) เพียงแต่โปรแกรมมีติดตั้งไว้เยอะ เราเองนี่แหละก็อาจจะเผลอไผลไปกดอะไรซักอย่างทำให้คอมพิวเตอร์เรารวนได้ ยกตัวอย่างเช่น TuneUp Utilities เนี่ย เป็นโปรแกรมปรับแต่งเครื่องคอมพิวเตอร์ให้ทำงานเร็วขึ้น หากเราติดตั้ง แล้วเลือกให้มันปรับแต่งอัตโนมัติ มันก็อาจจะทำให้เครื่องคอมฯ เราเร็วขึ้นก็ได้ แต่ในขณะเดียวกัน หากมันดันไปปิด Service บางอย่างของระบบปฏิบัติการที่เราใช้อยู่ หรือดันไปตั้งเวลาลบ Registry แล้วดันไปเผลอลบอะไรที่สำคัญสำหรับเรา (แต่โปรแกรมมองว่าเป็นขยะ) คอมฯ เราก็มีอันรวนได้เช่นกัน

 

Bundled Apps

 

หรือบางตัวไม่ได้เป็นอันตรายต่อเครื่องคอมพิวเตอร์ของเราเลย แต่พอติดตั้งเสร็จ พี่แกตั้งค่าเอาไว้ว่า Start with Windows ทำให้เรียกใช้งานทุกครั้งที่เปิดคอมฯ มีแบบนี้หลายๆ ตัวเข้า คอมฯ เราก็ช้าแบบไม่รู้ตัวเลย เพราะเปิดเครื่องมา ก็ต้องรอมันเรียกโปรแกรมพวกนี้ขึ้นมา แถมระหว่างใช้งาน โปรแกรมพวกนี้ก็แอบเขมือบ RAM ไปนิดๆ หน่อย หลายๆ ตัวก็เขมือบไปหลายอยู่

 

Bundled Apps

 

แล้วเราก็เผลอไผลติดตั้งมันง่ายๆ เพราะพวกนี้เขามักจะใช้เทคนิคให้ไอ้พวกตัวเลือกว่า จะไม่ติดตั้ง ทำเป็นตัวเทาๆ อ่านยาก หรือบางทีก็ใช้แบบรูปด้านบนอ่ะ ให้เลือก Express Install แล้ววงเล็บว่า Recommended  (แนะนำ) แต่เวลาจะไม่ติดตั้งก็ให้เลือก Custom Install พร้อมวงเล็บว่า Advanced หรือ ขั้นสูง ทั้งๆ ที่มันไม่ได้ขั้นสูงด๋อยอะไรเลย ก็แค่ต้องเลือกตัวนี้แล้วเอาติ๊กตรง Install โปรแกรมที่ไม่ต้องการออกไป

หลายๆ คน ก็เวลาติดตั้งโปรแกรม พอเจอภาษาอังกฤษเยอะๆ เข้า อ่านไม่ออก หรือขี้เกียจอ่าน ก็จะบังเกิดโรคที่เรียกว่า Yes Syndrome กลัวว่าจะติดตั้งโปรแกรมไม่ได้ จะอดใช้หากเลือกปฏิเสธ หรืออาจจะไม่ได้อ่านอะไรเลยด้วยซ้ำ กด Next หรือ Yes หรือ Agree หรือ Install สถานเดียว ผลก็คือได้ของแถมมาเพียบเลย

 

บางเว็บไซต์มีโฆษณาแฝงที่มีสคริปต์บังคับดาวน์โหลด หรือติดตั้ง

ที่โหดสุดน่าจะเป็นพวกเครือข่ายโฆษณาครับ เว็บไซต์จำนวนมากพึ่งพารายได้จากการโฆษณาเป็นหลัก โฆษณาพวกนี้จำนวนไม่น้อยเป็นโฆษณาเชิญชวนให้ไปดาวน์โหลดโปรแกรม โดยเฉพาะโปรแกรมบนสมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ต เพราะหลายๆ คนเปิดเว็บด้วยสมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ตกันแล้ว บางโฆษณามันอาศัยช่องโหว่ของสคริปต์ในการเขียนเพื่อให้เกิดการดาวน์โหลดไฟล์อัตโนมัติ หรือ บังคับเปิด App Store ขึ้นมา … โฆษณาบางตัวมันวางไว้ในตำแหน่งที่จะมีคนเผลอกดได้ง่ายๆ … ร้ายสุด บางเว็บเจอโฆษณาประเภทอาศัยช่องโหว่ของระบบปฏิบัติการ สั่งดาวน์โหลดและติดตั้งเลย และมักจะเจอบ่อยในระบบปฏิบัติการ Android โดยเฉพาะกับคนที่ชอบลงโปรแกรมเถื่อน เพราะจะต้องตั้งค่าให้ลงโปรแกรมจาก Unknown sources หรือ แหล่งที่มาที่ไม่รู้จักได้ (ลงไฟล์ .apk ได้)

ยังดีตรงที่ว่าพวกการแฝงตัวติดตั้งในสไตล์แบบนี้ ไม่เจอกับบนพีซีซักเท่าไหร่ครับ

 

ทางป้องกันที่ดีที่สุดที่จะไม่เผลอติดตั้งโปรแกรมที่ไม่ต้องการ

คงเลี่ยงยากที่จะไม่เจอพวกโปรแกรมพวกนี้ เพราะขนาดเราพยายามลงโปรแกรมแบบถูกลิขสิทธิ์แล้ว เราก็ยังเจอแนว Bundled apps ได้ครับ … ก็แหม! พวกคนทำโปรแกรมเขาก็ต้องกินข้าว ต้องการรายได้จากสิ่งที่เขาทุ่มเทแรงกายแรงใจสร้างมานิ … มันก็อยู่ที่ว่าเจ้าของโปรแกรมที่ Bundled มาเขามีนโยบายเรื่องการ Bundle โปร่งใสแค่ไหน พวกที่โปร่งใสเขาก็จะประกาศตัวโต้งๆ เห็นชัดๆ ว่านี่เป็นอีกโปรแกรม และหากจะไม่ติดตั้งก็ได้ แต่หากเจอพวกที่นโยบายไม่ชัดเจน หรือไปเจอพวกที่เป็น Bundled app network ที่เน้นแต่จะหารายได้จากการหลอกให้ลงโปรแกรม ก็จำเป็นต้องอ่านทุกขั้นตอนการติดตั้งให้ดีๆ ก่อนครับ ไม่งั้นก็ได้ของแถมแน่ๆ

ส่วนในกรณีของสมาร์ทโฟน หากเป็นระบบปฏิบัติการ Android ละก็ ดีที่สุดก็คือ ไปที่ Settings > Securities แล้วเอาเครื่องหมายถูกตรง Unknown sources ออกซะ จะได้ไม่เผลอติดตั้งโปรแกรมจากไฟล์ .apk โดยไม่รู้ตัว มันก็ช่วยได้ระดับนึง จากนั้นก็ต้องพึ่งหาตัวเอง เวลาท่องเว็บก็ต้องระวัง คอยดูว่ามันมีอะไรแอบดาวน์โหลดมาไหม ก็อย่าเผลอไปติดตั้ง (แต่หากเอาเครื่องหมายถูกตรง Unknown sources ออก มันก็ป้องกันได้ระดับนึงแล้ว)

@kafaak

ในอดีตเมื่อครั้งยังไม่ต๊อกต๋อย เคยเป็นผู้บริหารฝ่ายผลิตของโรงงานอุตสาหกรรม แต่ภายหลังเลือกงานที่ให้เวลากับชีวิต เพื่อมาอัพเดตเทรนด์เทคโนโลยีมากกว่า ปัจจุบันเป็นทั้งไอทีต๊อกต๋อยในสถานศึกษา เป็นบล็อกเกอร์ต๊อกต๋อยที่เขียนไปเรื่อยทั้งเรื่องเทคโนโลยี โซเชียลมีเดีย การตลาดดิจิตอล และจิตวิทยา เป็นที่ปรึกษาด้านการตลาดดิจิตอลให้กับธุรกิจ SMEs หลายแห่ง และเป็นวิทยากรรับเชิญด้านเทคโนโลยี การตลาดดิจิตอล และโซเชียลมีเดีย เป็นบางครา

Leave a Reply

%d bloggers like this: