สิทธิบัตร (Patent) เป็นเครื่องมือที่คนเราคิดค้นกันขึ้นมาเพื่อช่วยรักษาผลประโยชน์ของผู้ที่คิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ สิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ เทคโนโลยีใหม่ๆ แต่เชื่อหรือไม่ว่า หากมองในบางมุมแล้ว เราอาจจะเห็นได้ว่า สิทธิบัตร กลับกลายเป็นสิ่งที่ทำให้นวัตกรรมใหม่ๆ เกิดขึ้นยาก
ลองอ่านบล็อกของ Brad Fled ในชื่อตอนว่า Does Patent Slow Down Innovation? ดูครับ เขาพูดถึงตัวอย่างที่น่าสนใจในแวดวงการชีววิทยา ว่าเมื่อมีใครบางคนได้สิทธิบัตรในงานวิจัยอะไรบางอย่างไป นักวิจัยคนอื่นๆ ก็จะมีแนวโน้มที่จะเลิกศึกษาวิจัยในเรื่องนั้นๆ ไปเลย
การศึกษาเกี่ยวกับประเด็นเรื่องสิทธิบัตรไปทำให้นวัตกรรมด้านซอฟต์แวร์ลดน้อยลงหรือไม่ ในปี ค.ศ. 2005 ก็ยังไม่ได้ข้อสรุปที่ชัดเจน แต่เราก็ได้เห็นกรณีศึกษาหลายกรณีแล้ว ที่บริษัทหลายๆ แห่ง ใช้สิทธิบัตรเป็นเครื่องมือในการสกัดดาวรุ่งคู่แข่งทางการค้า ทำให้พวกเขาไม่สามารถคิดค้นอะไรหลายๆ อย่างขึ้นมาได้ง่ายๆ ดูจากตัวอย่างสิทธิบัตรของ Apple เกี่ยวกับการออกแบบอุปกรณ์ Tablet ที่ผมเคยพูดถึงในบล็อกตอนรีวิวปะทะ Galaxy Tab 7.7 กับ The new iPad ก็ได้ครับ … มันกลายเป็นเรื่องปกติแล้วที่เจ้าของสิทธิบัตรจะเอะอะก็ฟ้องร้องว่าบริษัทนั้นบริษัทนี้ละเมิดสิทธิบัตรของตน … แน่นอนว่าจำนวนไม่น้อยเป็นการปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาที่ตนได้ทุ่มเททรัพยากรคน เวลา และ ทรัพย์สินเงินทองเพื่อให้ได้มา แต่จำนวนไม่น้อยอีกเช่นกันที่เป็นเพียงการสกัดดาวรุ่งอย่างที่ผมว่า
