วิเคราะห์ปรากฏการณ์ต่างๆ บน Social Networking ด้วยแง่มุมจิตวิทยา ตอนที่ 17

01ผมขอตั้งชื่อตอนนี้ว่า ABC คาดเดาพฤติกรรมของมนุษย์ ครับ ผมรู้จักกับโมเดลในการอธิบายเหตุแห่งการเกิดพฤติกรรมมนุษย์ ตอนที่ผมได้มีโอกาสเรียนกับ รศ.ดร.สิทธิโชค วรานุสันติกูล ครับ โมเดล ABC นี้เป็นโมเดลที่ง่าย แต่ว่าหากเข้าใจอย่างถ่องแท้แล้ว มันทำให้เราเข้าใจได้อย่างมากเลยว่า เพราะอะไรคนเราถึงได้มีพฤติกรรมเช่นนี้

ผมเขียนถึงเรื่องนี้ในซีรี่ส์วิเคราะห์ปรากฏการณ์ต่างๆ บน Social Networking ด้วยแง่มุมจิตวิทยานี้เพราะผมมองว่า พฤติกรรมต่างๆ จำนวนไม่น้อยบนโลก Social Networking และกลยุทธ์ในการควบคุมพฤติกรรมของผู้บริโภคของแบรนด์ต่างๆ ก็มีพื้นฐานอ้างอิงมาจาก โมเดล ABC นี่กันทั้งนั้นแหละครับ

——————— พื้นที่โฆษณา ———————

แต่ก่อนที่จะไปอ่านกันต่อ ผมว่าสำหรับท่านผู้อ่านในวัยทำงานหรือใกล้จะวัยทำงาน น่าจะอยากรู้ว่าฐานเงินเดือนโดยเฉลี่ยของตัวเองอยู่ที่เท่าไหร่ในตลาดแรงงานตอนนี้ เลยอยากแนะนำให้ไปดาวน์โหลด Adecco Thailand Salary Guide 2012 ไปดูครับ เป็นข้อมูลจากทาง @AdeccoThailand ผู้ให้บริการโซลูชั่นด้านทรัพยากรบุคคลชั้นแนวหน้าของประเทศไทย … ที่สำคัญคือ ฟรีครับ

———————————————————-

 

โมเดล ABC ในเชิงพฤติกรรมศาสตร์

02

ในเชิงพฤติกรรมศาสตร์นั้นมองว่า พฤติกรรมใดๆ ก็ตามสามารถอธิบายด้วยวิธีที่เรียกว่า ABC Analysis ครับ โดยทุกอย่างเริ่มต้นจากสิ่งที่เรียกว่า Setting Event หรือ เหตุตั้งต้นก่อน ซึ่งก็คือเหตุบางอย่างที่เหมือนขีดจำกัดของพฤติกรรมที่กำลังจะเกิดขึ้น

จากนั้นก็ตามมา

  • A คือ Antecedence หรือ เหตุนำพฤติกรรม ซึ่งเสมือนเป็นตัวจุดประกายให้เกิดพฤติกรรม
  • B คือ Behavior คือตัวพฤติกรรมที่ได้ทำลงไปเอง
  • C คือ Consequence หรือผลลัพธ์อันเกิดมาจากการกระทำ

03

ลองดูเหตุการณ์สั้นๆ ง่ายๆ แบบกรณี นาย ก. ด้านซ้ายมือนี่ครับ ทุกอย่างเริ่มจาก Setting Event ว่า นาย ก. เป็นคนที่ไม่เก่งภาษาอังกฤษ ดังนั้นเมื่อเจอ Antecedence คือ มีฝรั่งเดินเข้ามาถาม นาย ก. ก็เลยมี Behavior หรือ พฤติกรรมคือเดินหนี ซึ่งมันทำให้เกิด Consequence หรือ ผลลัพธ์ คือ ไม่ต้องคุยกับฝรั่ง และหากนี่คือสิ่งที่ นาย ก. พึงพอใจ ก็จะทำให้นาย ก. ยินดีที่จะมีพฤติกรรมเดินหนีอีกทุกครั้งที่มีฝรั่งเดินเข้ามาหา

โดยหลักแล้ว ทางพฤติกรรมศาสตร์จะถือว่า Consequence นี้จะเป็นเสมือนตัวเสริมแรงให้กับตัวบุคคล เพื่อให้ทำพฤติกรรมนั้นๆ ซ้ำอีกครั้งเมื่อเกิด Antecedence บางอย่างขึ้นมานั่นเอง

 

ทีนี้ย้อนมามองดูบนโลก Social Networking กันบ้าง

 

04

 

บนโลก Social Networking นั้นก็ใช้ โมเดล ABC นี่อธิบายพฤติกรรมที่เกิดขึ้นได้เยอะครับ ลองนึกถึงตอนที่มีใครซักคนโพสต์กระทู้บ่นเรื่องบริการหลังการขายแย่ๆ ของแบรนด์มือถือซักแบรนด์นึงก็ได้ครับ ลองวิเคราะห์ดูแล้วจะเห็นว่า

  • Setting Event คือ ผู้ใช้งานทราบว่ามีช่องทางสำหรับโพสต์กระทู้ใน Pantip.com เพื่อร้องเรียนเรื่องต่างๆ ได้
  • Antecedence คือ พนักงานที่ให้บริการหลังการขายให้บริการได้ไม่ดี ผู้ใช้งานไม่พอใจ
  • Behavior คือ ผู้ใช้งานไปโพสต์ข้อความร้องเรียนเรื่องบริการหลังการขายของแบรนด์นั้นๆ
  • Consequence คือ เกิดเป็นกระแสขึ้นมาและทำให้ผู้ใช้งานได้รับการแก้ไขปัญหาอย่างรวดเร็ว และได้ดั่งใจ

อีกตัวอย่างหนึ่งที่ผมว่าน่าวิเคราะห์ก็คือ หลังจากเกิดการร้องเรียนพวกนี้แล้ว มันเกิดดราม่าขึ้นมาครับ (อย่างที่ผมบอกไง สังคมอุดมดราม่า) แล้วเราจะได้เห็นคนอีกจำนวนมากที่ไม่ได้มีปัญหาเดียวกับเรา แล้วเข้ามาช่วยบ่นๆ ด่าๆ ซะเต็มที่ แบบนี้วิเคราะห์แล้วน่าจะเป็นเพราะอะไรหนอ

  • Setting Event อาจเป็นเพราะคนกลุ่มนั้นมีอุปนิสัยนิยมดราม่า
  • Antecedence คือ มีกระทู้ร้องเรียนผลิตภัณฑ์บน Pantip.com
  • Behavior คือ คนกลุ่มนี้ก็ไปโพสต์ข้อความบ่นๆ ด่าๆ แบรนด์ ช่วยผสมโรง
  • Consequence คือ สุดท้ายก็กระทู้ก็กลายเป็นดราม่าสมใจ

โมเดล ABC ยังมีอะไรน่าสนุกให้พูดถึงอีกครับ แต่ตอนนี้หมดเวลาเขียนบล็อกของผมแล้ว ดังนั้นคงต้องหยิบยกไปพูดถึงกันต่อในตอนหน้าครับ

@kafaak

ในอดีตเมื่อครั้งยังไม่ต๊อกต๋อย เคยเป็นผู้บริหารฝ่ายผลิตของโรงงานอุตสาหกรรม แต่ภายหลังเลือกงานที่ให้เวลากับชีวิต เพื่อมาอัพเดตเทรนด์เทคโนโลยีมากกว่า ปัจจุบันเป็นทั้งไอทีต๊อกต๋อยในสถานศึกษา เป็นบล็อกเกอร์ต๊อกต๋อยที่เขียนไปเรื่อยทั้งเรื่องเทคโนโลยี โซเชียลมีเดีย การตลาดดิจิตอล และจิตวิทยา เป็นที่ปรึกษาด้านการตลาดดิจิตอลให้กับธุรกิจ SMEs หลายแห่ง และเป็นวิทยากรรับเชิญด้านเทคโนโลยี การตลาดดิจิตอล และโซเชียลมีเดีย เป็นบางครา

You may also like...

Leave a Reply

%d bloggers like this: