วิเคราะห์ปรากฏการณ์ต่างๆ บน Social Networking ด้วยแง่มุมจิตวิทยา (ตอนที่ 7)

imageทำไมคนเล่น Twitter ที่มีจำนวน Follower เยอะๆ ถึงถูกใครต่อใครเรียกว่าเป็นเซเล็บ (Celeb หรือ Celebrity) บ้าง Influencer บ้าง? ทำไมแบรนด์ทั้งหลายอยากให้ Twitter ของตนมีจำนวน Follower เยอะๆ ทำไมแบรนด์ทั้งหลายพอทำ Fan Page แล้วต่างก็อยากให้ใครต่อใครเข้ามากด Like (หรือเมื่อก่อนก็คือ มาสมัครเป็น Fan ของ Page นั้นๆ) เยอะๆ?

คำตอบมาก็แบบเดียวกับโฆษณาเครื่องสำอางค์ที่ว่า ผู้หญิง 97% ที่ใช้รู้สึกชอบ หรือการที่ Samsung ออกมาประกาศว่าขาย Samsung Galaxy S ได้ 10 ล้านเครื่องทั่วโลกแล้ว หรือ LG Mobile ออกมาบอกว่า LG Optimus One ขายได้ 2 ล้านเครื่อง นั่นแหละครับ

——————— พื้นที่โฆษณา ———————

แต่ก่อนที่จะไปอ่านรีวิวกัน ผมว่าสำหรับท่านผู้อ่านในวัยทำงานหรือใกล้จะวัยทำงาน น่าจะอยากรู้ว่าฐานเงินเดือนโดยเฉลี่ยของตัวเองอยู่ที่เท่าไหร่ในตลาดแรงงานตอนนี้ เลยอยากแนะนำให้ไปดาวน์โหลด Adecco Thailand Salary Guide 2012 ไปดูครับ เป็นข้อมูลจากทาง @AdeccoThailand ผู้ให้บริการโซลูชั่นด้านทรัพยากรบุคคลชั้นแนวหน้าของประเทศไทย … ที่สำคัญคือ ฟรีครับ

———————————————————-

 

ก่อนที่ท่านผู้อ่านทั้งหลายจะอ่านต่อไปนั้น ผมอยากถามปัญหาง่ายๆ คำถามหนึ่งก่อน…”

คุณคิดว่า 1 ใน 1,000 กับ 1,000 ใน 1,000,000 อย่างไหนมีค่ามากกว่ากัน?

ถ้าเอาคำถามนี้ไปถามนักคณิตศาสตร์ พวกเขาจะตอบว่า เท่ากัน เพราะ 1/1000 กับ 1000/1000000 พอคำนวณเสร็จแล้วก็จะได้ 0.001 เท่ากัน

แต่ถ้าเอาคำถามเดียวกันนี้ ไปถามนักจิตวิทยาสังคม แล้วให้เขาตอบในเชิงจิตวิทยาละก็ คำตอบที่ได้จะแตกต่างออกไปทันทีครับ … สมมติว่าในฝูงชน 1,000 คนนั้นมี 999 คนที่หันไปทางขวา แล้วมีเพียง 1 คนที่หันไปทางซ้าย มันก็คงจะไม่มีอะไรเกิดขึ้นใช่ไหมครับ แต่หากใน 1,000,000 คนนั้น มี 999,000 คนที่หันไปทางขวา แต่มีคนอีก 1,000 คนที่หันไปทางซ้ายรวมตัวเป็นกระจุกอยู่ตรงนั้น ก็มีความเป็นไปได้ที่คนที่อยู่รอบๆ คนอีก 1,000 คนที่หันซ้ายนั้นจะรู้สึกสงสัย และเริ่มหันไปทางซ้ายด้วย จนในที่สุด ทั้ง 1,000,000 คนก็อาจจะหันซ้ายกันหมด

image

เคยมีการทดลองทางจิตวิทยาที่นักจิตวิทยาให้ผู้สมรู้ไปยืนแหงนมองท้องฟ้าไปที่จุดจุดหนึ่งบนยอดตึกทั้งๆ ที่บนนั้นไม่มีอะไรเลย พวกเขาพบว่า จำนวนของผู้คนรอบข้างที่หยุดแล้วแหงนหน้ามองยอดตึกนั้นเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แปรผันไปตามจำนวนของผู้สมรู้ที่มาแหงนมอง

เรื่องนี้เป็นเรื่องที่แตกต่างจากการใช้ Influencer ในการโน้มน้าวให้เกิดพฤติกรรมนะครับ ครั้งนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นคนเด่นคนดังอะไร ไม่ต้องเน้นคุณภาพ เอาปริมาณล้วนๆ เลย

ลองนึกง่ายๆ นะครับ สมมติคุณกำลังอยู่ในต่างแดนที่คุณไม่คุ้นเคยมาก่อนเลย แล้วคุณต้องขับรถไปหาเพื่อน ในขณะที่คุณไม่รู้เลยว่าคุณควรขับรถชิดซ้ายหรือชิดขวา คุณจะทำยังไง? แน่นอนครับ ง่ายที่สุดคือมองคนรอบๆ ตัวใช่ไหมครับ เพราะพวกนั้นเป็นคนท้องถิ่นย่อมรู้ดีว่ายังไงถึงจะถูก

เอาใหม่ … สมมติคุณเข้าไปร่วมกิจกรรมตอบคำถามชิงรางวัล แต่คนเข้าแข่งเยอะมาก จนทำให้ผู้จัดใช้วิธีแข่งตอบคำถามง่ายๆ เพื่อคัดเลือกคนออก โดยให้ผู้เข้าแข่งขันฟังคำถาม แล้ววิ่งไปยืนอยู่ในที่ต่างๆ ตามคำตอบที่เราเลือก … บังเอิญเหลือเกินว่าคุณไม่รู้คำตอบของคำถามนั้นเลย แต่ในขณะที่กำลังลนลานอยู่นั้น คุณสังเกตว่ามีคนไปเลือก ก. อยู่ 30 คน มีคนไปเลือก ข. อยู่ 50 คน และมีคนไปเลือก ค. อยู่ 150 คน … คุณจะเลือกข้อไหน? … เชื่อได้เลยว่าหลายคนคงเลือกที่จะไปข้อ ค. แน่นอน

นักจิตวิทยาอธิบายปรากฏการณ์นี้ว่า คนเราเชื่อว่าการตัดสินใจที่จะทำอะไรผิดพลาดน้อยลงตามจำนวนของบุคคลอื่นที่เราเห็นเขาทำพฤติกรรมนั้นๆ พูดง่ายๆ คือ ว่าไงว่าตามกันนั่นเอง

imageแต่มันไม่ใช่แค่นั้นนะครับ … การตัดสินใจโดยอาศัยจากจำนวนคนในกลุ่มที่ตัดสินใจด้วย มันสะดวกครับ ง่ายๆ ดี ไม่ต้องคิดอะไรมาก นับๆ คนไป เอาพวกมากลากไป และด้วยวิธีคิดแบบเดียวกันนี้แหละครับ ที่แบรนด์ต่างๆ ก็งัดเอามาใช้แฝงในโฆษณาของตนเอง เหมือนที่ผมได้พูดถึงไปในตอนต้นยังไงครับ

ไม่เพียงแต่การพูดถึงยอดขายของผลิตภัณฑ์เท่านั้นนะครับ แต่หลักการนี้ยังถูกแฝงไว้บน Social Networking อย่างเงียบๆ ด้วย เช่น

  • จำนวนครั้งที่ข้อความถูกรีทวีต (Retweet) บนบริการ Twitter สามารถถูกแปลความหมายว่าเป็นข้อความที่ใครๆ ก็เห็นว่าน่าสนใจได้ (ไม่งั้นจะรีทวีตทำไม)
  • จำนวน Follower บน Twitter ยิ่งมีมาก ก็อาจถูกแปลได้ว่าคนนี้เด่นดัง (ไม่งั้นจะมีใครต่อใครมาติดตามเรอะ?)
  • ด้วยเหตุผลเดียวกับ 2 ข้อข้างบน ดังนั้นจำนวนคนที่กด Like บน Facebook Fan Page มีมาก ก็น่าจะหมายความว่ามีคนชอบ Fan Page นี้มากเช่นกัน

และอื่นๆ อีกมาก … แต่ที่ต้องพึ่งตระหนักไว้อย่างหนึ่งว่าในทางกลับกันนั้น จำนวนมากๆ ก็ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นเรื่องดีเสมอไป ลองนึกถึงท่านอดีตนายกคนที่ 26 และคนที่ 27 ของเราก็ได้ครับ จำนวน Follower เพียบ แต่ใช่ว่าทุกคนจะรักท่านทั้งสองจริงไหมล่ะ?

imageimage

ฉันใดก็ฉันนั้นครับ แบรนด์ที่มีคนติดตามข่าวคราวบน Social Media เยอะ ไม่ว่าจะเป็น Follower บน Twitter หรือไปกด Like บน Facebook ก็ไม่ได้หมายความว่าพวกเขาจะชอบแบรนด์นั้นๆ เท่าไหร่หรอกนะครับ … โดยเฉพาะไอ้กด Like นี่แหละ เพราะคนจำนวนไม่น้อยเลยที่กด Like แบรนด์นั้นๆ เพื่อที่จะได้ไปโพสต์ข้อความด่าบน Wall ของแบรนด์ได้ เหอๆ

แต่ถึงกระนั้นก็ตาม ถ้าเราไม่พิจารณาให้ถ้วนถี่ถึงอารมณ์ของผู้คนด้วยแล้วละก็ เราอาจถูกจำนวนตัวเลขนำไปสู่ความเข้าใจที่ผิดๆ ได้เลยละครับ

@kafaak

ในอดีตเมื่อครั้งยังไม่ต๊อกต๋อย เคยเป็นผู้บริหารฝ่ายผลิตของโรงงานอุตสาหกรรม แต่ภายหลังเลือกงานที่ให้เวลากับชีวิต เพื่อมาอัพเดตเทรนด์เทคโนโลยีมากกว่า ปัจจุบันเป็นทั้งไอทีต๊อกต๋อยในสถานศึกษา เป็นบล็อกเกอร์ต๊อกต๋อยที่เขียนไปเรื่อยทั้งเรื่องเทคโนโลยี โซเชียลมีเดีย การตลาดดิจิตอล และจิตวิทยา เป็นที่ปรึกษาด้านการตลาดดิจิตอลให้กับธุรกิจ SMEs หลายแห่ง และเป็นวิทยากรรับเชิญด้านเทคโนโลยี การตลาดดิจิตอล และโซเชียลมีเดีย เป็นบางครา

You may also like...

Leave a Reply

%d bloggers like this: